25 tháng 4, 2014

Cưỡng cơn gió bấc


Những tác phẩm văn học kể về những câu chuyện tình lãng mạn trên thế giới ảo không hiếm. Nhưng Volker Hage (Tấm gương) cho rằng “Cưỡng cơn gió bấc” là “một trong những đối thoại tâm giao nhiều ma lực nhất và thông minh nhất của văn chương đương đại”. Hẳn nhiên rồi.

Nếu không nhiều ma lực và và thông mình thì với gần 300 trang sách không có lấy một trường đoạn đặc tả nào, không một xung đột trực tiếp nào, không một nhân vật nào ngoài những lá thư qua lại của hai nhân vật mà đến chính người đọc – nhân vật trung lập nhất, đứng ngoài – cũng không thể hình dung ra họ lại có thể nghiến ngấu đọc và đọc cho đến hết. Cái cảm giác này giống hệt như việc đọc trộm thư của người khác, dù là được phép. Ý tôi muốn nói đó là cái cảm giác háo hức, tò mò, sợ hãi, hồi hộp và sung sướng khi ta được phép bước vào thế giới nội tâm của người khác và thả sức khám phá nó, cái thế giới của những lá thư (riêng tư) được Daniel Glattauer mở ra cho chúng ta chạm tới và thưởng thức trong một tác phẩm văn học theo cái cách khác thường, chưa ai khơi trong dòng văn học cổ điển lẫn đương đại.

Bởi một sự sai sót trong việc gõ nhầm địa chỉ e-mail mà Emmi Rothener đã gửi lá thư yêu cầu cấm dứt đặt báo dài hạn tới Leo Leike. Và thế là bằng một sợi dây vô hình nào đó, những lá thư đó cứ được kéo dài, kéo dài và qua lại mãi giữa một nhà thiết kế mạng (Emmi) và một nhà nghiên cứu ngôn ngữ trong e-mail (Leo).

Đúng như chúng ta dự đoán, khi người ta đã đặt một chân vào ngưỡng cửa thì người ta sẽ đặt nốt chân còn lại vào. Và cả Leo lẫn Emmi đều không thể cưỡng lại động thái viết thư cho nhau, dù là chỉ để càu nhàu, dù là chỉ để xả nỗi bức bối. Nhưng ai mà biết được qua những lá thư đầy tính vô hại và có lúc hằn học ấy lại dấy lên một tình cảm mơ hồ giữa hai con người hoàn toàn xa lạ?

Từ nhầm lẫn dẫn đến trở thành nhu cầu (Emmi), từ kiên nhẫn trở thành mong đợi (Leo). Những lá thư được viết từ sáng sớm hay đêm khuya, có lúc chỉ là một hai từ có khi lại dài vài ba trang giấy. Daniel Glattauer đã dẫn chúng ta vào thế giới nội tâm bí ấn mà phức tạp của hai nhân vật chỉ giao lưu trao đổi qua những lá thư trên mạng. Họ dền dứ nhau, thử thách nhau, đấu trí nhau, dày vò nhau, cãi vã nhau, trả miếng nhau như hai đấu sĩ.

Cuộc đối thoại tâm giao của họ khiến chúng ta liên tưởng tới hai nhân vật trong “Thiếu nữ đánh cờ vây” của Sơn Táp. Một bên là cô gái Mãn Châu, một bên là một sĩ quan Nhật Bản ở những năm 30 thế kỷ 20, khi mà tình hình chiến sự Trung - Nhật trở nên căng thẳng. Một bàn cờ vây trên quảng trường Thiên Phong được bày ra mà người chơi – Cô gái Mãn Châu và viên sĩ quan Nhật Bản – cùng nhau chơi ngày này qua ngày kia vẫn không kết thúc một ván cờ. Bởi họ chơi cờ không phải để tìm đến sự thắng hay thua mà bởi họ tìm đến để khám phá tâm hồn nhau qua những nước cờ. Người này tiến thì người kia lui, cứ thế cứ thế mà dai dẳng... bởi mục đích chính của họ để lại có cơ hội cho hai tâm hồn được giao lưu với nhau, có dịp thổ lộ với nhau khối tình cảm dày vò tới nghiệt ngã. Để khi cuối cùng, cô gái Mãn Châu chết trong tay của viên sĩ quan Nhật, người cô yêu mà cho đến giây phút cuối cùng cũng không biết được tên của họ. Còn viên sĩ quan, sau khi giết cô để bảo vệ sự trong trắng của cô trước sự háo hức của quân Nhật đang sẵn sàng để hãm hiếp cô cũng đã tự sát. “Tôi ngã xuống người cô gái chơi cờ vây. Mặt em dường như hồng hơn ban nãy. Em mỉm cười. Tôi biết rằng chúng tôi sẽ chơi tiếp ván cờ ở nơi xa kia. Để có thể ngắm nhìn người tôi yêu dấu, tôi đã cố gắng giữ cho mắt mở”

Đời cũng giống như những cuộc cờ, chỉ là hư vô, và cuối cùng chỉ tồn tại một tình yêu, thứ tình yêu mãi hiện hữu nơi lằn ranh mong manh cuối cùng của cuộc sống…

Quay trở lại với sự với hai nhân vật của “Cưỡng cơn gió bấc”. Thử hình dung một ngày khi Emmi không nhận được thư của Leo thế nào:

“Hôm sau
Chủ đề: LEO?

Hôm sau
Chủ đề: LEEEEEEEEEOOOOO? ĐÂ Â Â Â Â UUUU RÔ Ồ Ồ Ồ Ồ Ồ I I I I I I?

Hôm sau:
Chủ đề: Đồ đểu!”

Còn Leo thì sao? Đã có lúc anh tự ngăn mình không dấn vào trò chơi nguy hiểm này, nhưng cho đến khi không đừng được, anh đã viết:

“Chị viết cho tôi đi, Emmi. Viết cũng như hôn, chỉ không dùng môi. Viết là hôn bằng lý trí. Emmi. Emmi. Emmi...”

“...Tôi thích viếc chữ “Emmi”. Một lần ấn ngón giữa tay trái, hai lần ấn ngón trỏ của tay phải, và ấn ngón giữa tay phải lên phím ở hàng trên đó. EMMI. Tôi có thể viết một nghìn chữ Emmi, Viết Emmi là hôn Emmi. Ta đi ngủ thôi Emmi...”

“...Cô ấy làm anh rung động, bực dọc, đôi khi chỉ muốn tống cổ lên mặt trăng, nhưng cũng thích lôi trở về không kém”.

Phẫn nộ, tức giận, tranh cãi nảy lửa trên những bức thư. Nhưng rõ ràng rằng Emmi ngày càng thể nào tách hình ảnh của Leo ra khỏi cuộc sống của mình. Cô viết cho Leo:

“...Leo, tôi mến anh, rất mến anh. Anh thật tuyệt diệu để cưỡng cơn gió bấc’

 “…Em trở về phòng mình, định gửi một e-mail cho anh. Em không viết nổi một chữ. Trên màn hình là một dòng chữ thảm hại: “Leo yêu của em, hôm nay em không thể đến với anh, em đang bối rối vô cùng”. Em chằm chằm nhìn nó mấy phút liền, rồi lại xóa đi. Em không đủ sức nói lời từ chối với anh. Nó sẽ là lời từ chối với chính em. Leo, đã có một sự kiện xảy ra. Tình cảm của em đã rời khỏi màn hình. Em tin là đã yêu anh rồi. Và Bernhard đã linh cảm được điều đó. Em lạnh quá. Gió bấc quất ngược vào mặt em. Ta sẽ làm gì?…”

Cuốn sách đã kết thúc như thế bằng lá thư cuối của Emmi, kèm theo phản hồi từ hòm thư của Leo: “Chú ý, thay đổi địa chỉ e-mail. Người nhận không nhận thư qua địa chỉ này nữa...”

Liệu câu chuyện có thể kết thúc ở đây hay không? Có kết thúc hụt hẫng thế này hay không? Tại sao cho đến khi người này nhận ra mình đã yêu người kia thì người kia lại đột nhiên biến mất? Chẳng có cách giải thích nào hay hơn và hợp lý hơn nếu bạn chưa tự tay lật từng trang của “Những cơn gió bấc”. Khi ấy chúng ta sẽ có câu trả lời cho riêng mình. Chắc chắn thế!
  

4 nhận xét:

  1. Đọc tiếp " Con sóng thứ bảy" ngay đi em. Sẽ giải tỏa được mọi khúc mắc về một câu chuyện tình trên mạng.
    Đọc hai truyện này chị còn cảm thấy vui, vì có một kết cục tốt đẹp cho một câu chuyện tình trên mạng. Và chị thích cách đối thoại thông minh, hóm hỉnh của hai nhân vật chính trong truyện.
    Cũng là một câu chuyện tình trên mạng, nhưng " Cô đơn trên mạng" khiến chị buồn mất mấy ngày. Buồn và ám ảnh mãi về một câu chuyện có kết cục buồn. Rồi nhủ thầm, mình không đọc nó thì tốt hơn!

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Chị! Lâu lắm mới thấy chị qua. :)
      Em đã đọc "Con sóng thứ bảy" rồi. Sẽ giới thiệu tiếp ở bài sau. Viết thế này để gây sự tò mò háo hức cho người chưa đọc đã :D
      Cảm nhận của chị giống em. Đối thoại cực thông minh, hài hước rất thú vị. Đôi lúc còn cảm thấy giống hệt cuộc đấu trí của hai ẩn sĩ giấu mặt vậy, cứ người này thoái lui thì người kia lại tiến lên một bước. Thế nên em mới so sánh cuộc đối thoại tâm giao này với hai nhân vật trong cuốn Thiếu nữ đánh cờ vây của Sơn Táp. :)
      "Cô đơn trên mạng" mang đến tâm trạng rất nặng nề khi buông sách, em thấy nó gần giống với tâm trạng khi em đọc các tác phẩm văn học của Nhật Bản. Ám ảnh mà buồn...

      Xóa
  2. mới đó mà đã 4 năm rồi từ ngày em đọc cuốn sách này và tặng nó cho 1 đứa em gái ! cảm ơn chị đã gợi lại những cảm xúc này trong em , giờ đây , những điều trong cuốn sách có lẽ em cũng đã trải qua , có điều là thực tế chứ ko phải qua E-mail
    Cuộc đời là vậy , có những khi đúng người nhưng lại sai lúc và ta đành quay đi để cho người bình an , hạnh phúc

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Được gặp một người có duyên với mình trong thời điểm thích hợp là hạnh phúc của cả cuộc đời. Còn gặp một người có duyên với mình trong thời điểm không thích hợp chỉ là tiếng thở dài... :)

      Xóa